Zawodnik

Każdy zawodnik to unikalna mieszanka cech technicznych, taktycznych, fizycznych i mentalnych. W tej sekcji znajdziesz kluczowe elementy, które decydują o rozwoju piłkarza – od emocji i koncentracji, przez procesy decyzyjne, aż po nawyki i inteligencję. Celem jest lepsze zrozumienie zawodnika i wspieranie jego wszechstronnego rozwoju.

Model współczesnego zawodnika

Wymagania dla zawodnika:

• powinien posiadać ponadprzeciętny poziom umiejętności technicznych,

• powinien posiadać bogaty zasób otwartych nawyków taktycznych,

• być kompleksowo przygotowany sprawnościowo i motorycznie,

• posiadać wysoki poziom procesów decyzyjnych,

• mieć szeroko rozumianą szybkość działania,

• mieć wysoki poziom specjalizacji pozycyjnej uzupełnionej wszechstronnością działań,

• mieć wysoką motywację wewnętrzną,

• mieć silną psychikę.

Prognozując rozwój futbolu w następnych latach, wszystkie te elementy nadal będą miały decydujące znaczenie w aspekcie osiągania wysokich rezultatów sportowych. Niemniej jednak za kluczowe uznać można kompetencje decyzyjne, kognitywne i kreatywność zawodnika, zwane potocznie „inteligencją piłkarską”. Wszystkim tym elementom autorzy chcą nadać szczególną rangę w nowej formule programowości szkolenia.

Zawodnik powinien być

• kreatywny
• świadomy
• dobrze przygotowany technicznie, taktycznie, mentalnie i motorycznie
• skuteczny w grze

Proces uczenia się człowieka ma charakter nieliniowy. Dlatego warto podkreślać wyjątkowość, zmienność i w pewnym stopniu nieprzewidywalność zawodnika.

Kontrola emocji

Młodzi zawodnicy doświadczają licznych napięć i sytuacji stresowych, z którymi dopiero uczą się sobie radzić. W związku z przeżywaniem silnych emocji mogą też doświadczać licznych objawów somatycznych, takich jak: bóle głowy, bóle brzucha, wysypki czy nudności. Dzieci mogą odczuwać rozdrażnienie, a ich reakcje mogą być nieadekwatnie do sytuacji, np. wybuch płaczu lub gniewu.

 Umiejętność panowania nad emocjami i działanie mimo stresu.

• Opanowany zawodnik = zrelaksowany + skoncentrowany.

• Równowaga między stresem a luzem = skuteczność pod presją.

Wskazówki dla dzieci:

• Rozpoznawaj i nazywaj swoje emocje.

• Emocje informują, nie trzeba ich usuwać – ucz się je akceptować.

• Ćwicz wyciszanie i relaks.

Kontrola emocji to umiejętność zarządzania własnymi emocjami. Opanowany zawodnik odczuwa stan, w którym jest jednocześnie zrelaksowany i skoncentrowany, a emocje są pod kontrolą. Potrafi zachować odpowiednią równowagę między stresem a zbytnim rozluźnieniem, tak aby skutecznie działać pod presją.

Koncentracja uwagi

Koncentracja uwagi to umiejętność skupienia się na określonym zadaniu pomimo pojawiających się trudności i czynników rozpraszających (dystraktorów). Przejawia się ona odrzuceniem na czas treningu (lub meczu) spraw niezwiązanych bezpośrednio z rywalizacją oraz skoncentrowaniu się na teraźniejszości (tu i teraz), a nie na emocjach, przeszłości lub przyszłości.

• Skupienie na zadaniu mimo rozpraszaczy.

• Liczy się tu i teraz – nie emocje, nie przeszłość, nie przyszłość.

Wskazówki dla dzieci:

• Wiesz, czym jest koncentracja.

• Ignoruj rzeczy, na które nie masz wpływu (rodzice, boisko, pogoda, sędzia).

• Skupiaj się na tym, co kontrolujesz (twoje działania, myśli, zachowanie). 

Pewność siebie

Budowanie pewności siebie jest procesem, który wymaga czasu i cierpliwości.

Pewny siebie zawodnik zna swoje mocne strony, wierzy w swoje umiejętności i w to, że może osiągnąć zamierzone cele. Pewność siebie przejawia się w nastawieniu i zachowaniu. Pewny siebie piłkarz będzie potrafił wziąć na siebie ciężar gry i kierować zespołem.

• Proces budowany w czasie.

• Pewny siebie zawodnik zna swoje mocne strony, wierzy w nie i potrafi kierować zespołem.

Wskazówki dla trenera:

• Podkreślaj rozwój, nie porównuj zawodników.

• Wzmacniaj samodzielność – oddawaj odpowiedzialność za decyzje.

• Samodzielnie wykonane zadania = poczucie skuteczności.

Proces decyzyjny zawodnika

Proces decyzyjny zawodnika ma ogromny wpływ na jego zawodową karierę. Zawodnicy którzy potrafią wypracować nawyk szybkiego i bardzo skutecznego Procesu decyzyjnego w młodym wieku mogą pracować nad detalami i techniką wykonywania różnych elementów gry w sposób świadomy i na wysokim poziomie. Każda decyzja wiąże się z koniecznością szybkiej analizy wielu zmiennych występujących w konkretnej sytuacji na boisku.

Proces decyzyjny to:

1. Obserwacja (zbieranie informacji)

• identyfikacja sytuacji (co się dzieje?)

• diagnoza problemu i jego zrozumienia (co jest ważne?)

• antycypacja (co może się wydarzyć?)

2. Podejmowanie decyzji (wybór odpowiednich rozwiązań)

• oceny dostępnych rozwiązań (jakie działanie przyniesie największą korzyść?)

• wybór sposobu wykonania (jaki ruch wykonać / jak się ustawić / jakiej części ciała użyć?)

3. Wykonanie (realizacja określonego działania ruchowego)

• wykonanie czynności ruchowej, z piłką lub bez, w atakowaniu lub bronieniu

• wykonanie połączone z obserwacją (czy mam inne możliwości wykonując działanie określone sytuacją?)

• ocena skuteczności wykonania (czy działanie przyniosło zamierzony efekt?)

Aby przyśpieszyć swoją grę i proces decyzyjny warto wykonywać proces OBSERWACJI cyklicznie, co kilka sekund w trakcie gry bez piłki. Dzięki temu będziemy mieć zawsze przygotowaną DECYZJĘ i po otrzymaniu piłki bez utraty czasu przechodzimy do WYKONANIA.

Nawyki

Nawyk to czynność, która jest automatycznie i regularnie powtarzana. Warto zauważyć, że sam nawyk może mieć charakter negatywny lub pozytywny.

Pozytywne nawyki młodych sportowców:

• aktywny tryb życia (przez cały tydzień) – Kiedy jest wolny dzień od zajęć piłkarskich w klubie, warto pójść na rower, rolki, pływalnię, pograć w koszykówkę czy zachęcić rodziców do wspólnego spaceru. Codzienne pompki, brzuszki, deska to również dobry nawyk.

• zdrowe odżywianie, nawadnianie i zbilansowana dieta – Bardzo ważne jest właściwe rozłożenie poszczególnych posiłków oraz odpowiedni dobór produktów. Warto, aby trener również swoją postawą dawał dobry przykład i miał podstawową wiedzę w tym obszarze.

• regeneracja – Sen jest najlepszą formą regeneracji. Należy zadbać o regularny sen, o zasypianie, w miarę możliwości, w stałych godzinach, z dala od telefonów czy urządzeń emitujących światło niebieskie.

4 rodzaje ilorazów inteligencji

Według psychologów istnieją cztery rodzaje inteligencji

• Iloraz inteligencji (IQ – Intelligence Quotient)

• Iloraz emocjonalny (EQ – Emotional Quotient)

• Iloraz społeczny (SQ – Social Quotient)

• Iloraz przeciwności losu (AQ – Adversity Quotient)

Iloraz inteligencji (IQ)

jest to miara twojego poziomu zrozumienia. Potrzebujesz IQ, aby rozwiązywać zadania matematyczne, zapamiętywać rzeczy i przypominać sobie lekcje.

Iloraz emocjonalny (EQ)

jest to miara Twojej zdolności do utrzymywania pokoju z innymi, dotrzymywania terminów, bycia odpowiedzialnym, uczciwym, szanującym granice, pokornym, autentycznym i rozważnym.

Iloraz społeczny (SQ)

jest to miara Twojej zdolności do budowania sieci znajomych i utrzymywania jej przez długi okres czasu.

Ludzie, którzy mają wyższe EQ i SQ, zwykle idą dalej w życiu niż ci z wysokim IQ, ale niskim EQ i SQ. Większość szkół wykorzystuje podnoszenie poziomu IQ, podczas gdy EQ i SQ są umniejszane.

Człowiek o wysokim IQ może zostać zatrudniony przez człowieka o wysokim EQ i SQ, mimo że ma przeciętne IQ.

Twoje EQ reprezentuje twoją postać, podczas gdy twoje SQ reprezentuje twoją charyzmę. Poddaj się nawykom, które poprawią te trzy Q, zwłaszcza EQ i SQ.

Czwarty, nowy paradygmat to:

Iloraz przeciwności losu (AQ)

Miara twojej zdolności do przejścia przez trudny okres w życiu i wyjścia z niego bez utraty zmysłów.

W obliczu kłopotów AQ decyduje, kto się podda, kto porzuci rodzinę, a kto rozważy samobójstwo.

Prosimy rodziców o kontakt swoich dzieci z innymi dziedzinami życia niż tylko nauka. Powinni uwielbiać pracę fizyczną (nigdy nie traktować pracy jako formy kary), sport i sztukę.

Rozwijaj ich IQ, a także ich EQ, SQ i AQ. Powinni stać się wszechstronnymi istotami ludzkimi zdolnymi do robienia rzeczy niezależnie od swoich rodziców, nauczycieli i trenerów.

Wreszcie, nie przygotowuj drogi dla swoich dzieci. Przygotuj swoje dzieci do drogi”.